題目
Problem
Suppose that f ( x ) f(x) f ( x ) is continuous on [ 0 , 6 ] [0, 6] [ 0 , 6 ] and f ( 0 ) = f ( 4 ) = 0 f(0)=f(4)=0 f ( 0 ) = f ( 4 ) = 0 . The graph of f ′ ( x ) f'(x) f ′ ( x ) is given as below, but values of f ′ ( 1 ) f'(1) f ′ ( 1 ) , f ′ ( 2 ) f'(2) f ′ ( 2 ) and f ′ ( 4 ) f'(4) f ′ ( 4 ) are not determined. It is known that lim x → 4 − f ′ ( x ) = ∞ \lim\limits_{x \to 4^-} f'(x) = \infty x → 4 − lim f ′ ( x ) = ∞ and lim x → 4 + f ′ ( x ) = − ∞ \lim\limits_{x \to 4^+} f'(x) = -\infty x → 4 + lim f ′ ( x ) = − ∞ .
(a) (5 pts) Find lim x → 2 + f ( x ) − f ( 2 ) x − 2 \lim\limits_{x \to 2^+} \frac{f(x)-f(2)}{x-2} x → 2 + lim x − 2 f ( x ) − f ( 2 ) and lim x → 2 − f ( x ) − f ( 2 ) x − 2 \lim\limits_{x \to 2^-} \frac{f(x)-f(2)}{x-2} x → 2 − lim x − 2 f ( x ) − f ( 2 ) by the Mean Value Theorem. Is f ( x ) f(x) f ( x ) differentiable at x = 2 x=2 x = 2 ? Justify your answers.
(b) (5 pts) List all critical numbers of f ( x ) f(x) f ( x ) in the interval ( 0 , 6 ) (0, 6) ( 0 , 6 ) . Where does f ( x ) f(x) f ( x ) attain a local maximum? Where does f ( x ) f(x) f ( x ) attain a local minimum?
(c) (8 pts) Find intervals on which y = f ( x ) y=f(x) y = f ( x ) is concave upward. Find intervals on which y = f ( x ) y=f(x) y = f ( x ) is concave downward. Find the inflection points of f ( x ) f(x) f ( x ) .
(d) (6 pts) Sketch the graph of f ( x ) f(x) f ( x ) for x ∈ [ 0 , 6 ] x \in [0, 6] x ∈ [ 0 , 6 ] .
(e) (6 pts) Suppose that f ′ ( x ) = − 32 x 2 + 2 x − 6 x 2 − 6 x + 18 f'(x) = -\frac{32}{x^2+2x} - \frac{6}{x^2-6x+18} f ′ ( x ) = − x 2 + 2 x 32 − x 2 − 6 x + 18 6 for x > 6 x > 6 x > 6 . Find lim x → ∞ f ( x ) − f ( 6 ) \lim\limits_{x \to \infty} f(x) - f(6) x → ∞ lim f ( x ) − f ( 6 ) .
解答
解法一
思路
展開
這是一道標準的「看導函數圖形反推原函數」題型,測驗你對導數正負號(影響遞增減)、導數斜率(影響凹向性)的幾何直覺。
(a) 小題 :在 x = 2 x=2 x = 2 處,圖形上有個轉折,但我們不能直接看圖就認定 f ′ ( 2 ) = − 2 f'(2)=-2 f ′ ( 2 ) = − 2 。必須嚴格利用均值定理,將割線斜率的極限轉化為切線斜率的極限來夾擠出結果。
(b)、(c) 小題 :尋找極值就是找 f ′ ( x ) f'(x) f ′ ( x ) 穿過 x x x 軸的地方;尋找反曲點就是找 f ′ ( x ) f'(x) f ′ ( x ) 發生轉折(斜率由正轉負或由負轉正)的地方。
(e) 小題 :看到 f ( x ) − f ( 6 ) f(x) - f(6) f ( x ) − f ( 6 ) ,馬上聯想到微積分基本定理,將其寫成 ∫ 6 x f ′ ( t ) d t \int_6^x f'(t) \mathrm{d}t ∫ 6 x f ′ ( t ) d t 。接著遇到有理函數的積分,直覺動作就是拆解:分母可分解的用部分分式,不可分解的就配方轉成 arctan \arctan arctan 。
答題過程
展開
(a) 求左右極限與可導性
考慮右極限,因為 f ( x ) f(x) f ( x ) 在 [ 2 , x ] [2, x] [ 2 , x ] 上連續且在 ( 2 , x ) (2, x) ( 2 , x ) 上可導,根據均值定理,必定存在一個 c 1 ∈ ( 2 , x ) c_1 \in (2, x) c 1 ∈ ( 2 , x ) 使得:
lim x → 2 + f ( x ) − f ( 2 ) x − 2 = lim c 1 → 2 + f ′ ( c 1 ) = − 2 \begin{align*}
&\, \lim_{x \to 2^+}
\frac{f(x)-f(2)}{x-2} \\[4mm]
=&\, \lim_{c_1 \to 2^+} f'(c_1) \\[4mm]
=&\, -2
\end{align*} = = x → 2 + lim x − 2 f ( x ) − f ( 2 ) c 1 → 2 + lim f ′ ( c 1 ) − 2
最後極限是因為,當 x → 2 + x \to 2^+ x → 2 + 時,夾在中間的 c 1 c_1 c 1 也會 → 2 + \to 2^+ → 2 + 。
同理,考慮左極限,在 [ x , 2 ] [x, 2] [ x , 2 ] 上使用均值定理,存在 c 2 ∈ ( x , 2 ) c_2 \in (x, 2) c 2 ∈ ( x , 2 ) 使得:
lim x → 2 − f ( x ) − f ( 2 ) x − 2 = lim c 2 → 2 − f ′ ( c 2 ) = − 2 \begin{align*}
&\, \lim_{x \to 2^-} \frac{f(x)-f(2)}{x-2} \\[4mm]
=&\, \lim_{c_2 \to 2^-} f'(c_2) \\[4mm]
=&\, -2
\end{align*} = = x → 2 − lim x − 2 f ( x ) − f ( 2 ) c 2 → 2 − lim f ′ ( c 2 ) − 2
由於左右極限存在且皆等於 − 2 -2 − 2 ,故 f ′ ( 2 ) = − 2 f'(2) = -2 f ′ ( 2 ) = − 2 。
這說明了 f ( x ) f(x) f ( x ) 在 x = 2 x=2 x = 2 處是可導的 (differentiable) 。
(b) 尋找臨界數與局部極值
臨界數 (Critical numbers) 發生在 f ′ ( x ) = 0 f'(x) = 0 f ′ ( x ) = 0 或 f ′ ( x ) f'(x) f ′ ( x ) 不存在的地方。
觀察圖形可知:
f ′ ( x ) = 0 f'(x) = 0 f ′ ( x ) = 0 的位置在 x = 3 , 5 x = 3, 5 x = 3 , 5 。
f ′ ( x ) f'(x) f ′ ( x ) 不存在的位置在 x = 1 , 4 x = 1, 4 x = 1 , 4 。
所以臨界數為 x = 1 , 3 , 4 , 5 x = 1, 3, 4, 5 x = 1 , 3 , 4 , 5 。
接著透過 f ′ ( x ) f'(x) f ′ ( x ) 的正負號判斷函數的增減區間:
( 0 , 1 ) (0, 1) ( 0 , 1 ) :f ′ ( x ) > 0 ⟹ f ( x ) f'(x) > 0 \implies f(x) f ′ ( x ) > 0 ⟹ f ( x ) 遞增
( 1 , 3 ) (1, 3) ( 1 , 3 ) :f ′ ( x ) < 0 ⟹ f ( x ) f'(x) < 0 \implies f(x) f ′ ( x ) < 0 ⟹ f ( x ) 遞減
( 3 , 4 ) (3, 4) ( 3 , 4 ) :f ′ ( x ) > 0 ⟹ f ( x ) f'(x) > 0 \implies f(x) f ′ ( x ) > 0 ⟹ f ( x ) 遞增
( 4 , 6 ) (4, 6) ( 4 , 6 ) :f ′ ( x ) < 0 f'(x) < 0 f ′ ( x ) < 0 (除 x = 5 x=5 x = 5 外) ⟹ f ( x ) \implies f(x) ⟹ f ( x ) 遞減
由一階導數檢定法可知:
局部極大值 (Local maximum) 發生在遞增轉遞減處,即 x = 1 , 4 x = 1, 4 x = 1 , 4 。
局部極小值 (Local minimum) 發生在遞減轉遞增處,即 x = 3 x = 3 x = 3 。
(c) 判斷凹向性與反曲點
判斷凹向性要看 f ′ ′ ( x ) f''(x) f ′′ ( x ) 的正負號,也就是去觀察 f ′ ( x ) f'(x) f ′ ( x ) 圖形的斜率 (增減趨勢):
凹向上 (Concave upward) :發生在 f ′ ( x ) f'(x) f ′ ( x ) 遞增的區間,即 ( 0 , 1 ) (0, 1) ( 0 , 1 ) 、( 2 , 4 ) (2, 4) ( 2 , 4 ) 、( 4 , 5 ) (4, 5) ( 4 , 5 ) 。
凹向下 (Concave downward) :發生在 f ′ ( x ) f'(x) f ′ ( x ) 遞減的區間,即 ( 1 , 2 ) (1, 2) ( 1 , 2 ) 、( 5 , 6 ) (5, 6) ( 5 , 6 ) 。
反曲點 (Inflection points) 發生在凹向性改變且函數連續的位置。
觀察區間交界處:
x = 1 x=1 x = 1 :凹向上轉凹向下
x = 2 x=2 x = 2 :凹向下轉凹向上
x = 4 x=4 x = 4 :凹向上轉凹向上(無改變)
x = 5 x=5 x = 5 :凹向上轉凹向下
因此,反曲點座標為 ( 1 , f ( 1 ) ) (1, f(1)) ( 1 , f ( 1 )) 、( 2 , f ( 2 ) ) (2, f(2)) ( 2 , f ( 2 )) 、( 5 , f ( 5 ) ) (5, f(5)) ( 5 , f ( 5 )) 。
(d) 繪製函數圖形
(此題解答有繪圖,請參見原卷或參考書)
(e) 計算瑕積分
利用微積分基本定理,將所求極限轉換為定積分:
lim x → ∞ ( f ( x ) − f ( 6 ) ) = lim x → ∞ ∫ 6 x f ′ ( t ) d t = lim x → ∞ ∫ 6 x ( − 32 t 2 + 2 t − 6 t 2 − 6 t + 18 ) d t \begin{align*}
&\, \lim_{x \to \infty} (f(x) - f(6)) \\[4mm]
=&\, \lim_{x \to \infty} \int_6^x f'(t) \,\mathrm{d}t \\[4mm]
=&\, \lim_{x \to \infty} \int_6^x \left( \frac{-32}{t^2+2t} - \frac{6}{t^2-6t+18} \right) \mathrm{d}t
\end{align*} = = x → ∞ lim ( f ( x ) − f ( 6 )) x → ∞ lim ∫ 6 x f ′ ( t ) d t x → ∞ lim ∫ 6 x ( t 2 + 2 t − 32 − t 2 − 6 t + 18 6 ) d t
將被積分函數進行部分分式拆解與配方:
− 32 t ( t + 2 ) = − 16 ( 1 t − 1 t + 2 ) 6 t 2 − 6 t + 18 = 6 ( t − 3 ) 2 + 9 \begin{align*}
\frac{-32}{t(t+2)} =&\, -16\left(\frac{1}{t} - \frac{1}{t+2}\right) \\[4mm]
\frac{6}{t^2-6t+18} =&\, \frac{6}{(t-3)^2+9}
\end{align*} t ( t + 2 ) − 32 = t 2 − 6 t + 18 6 = − 16 ( t 1 − t + 2 1 ) ( t − 3 ) 2 + 9 6
代回積分式中直接積分:
= lim x → ∞ ∫ 6 x [ − 16 ( 1 t − 1 t + 2 ) − 6 ( t − 3 ) 2 + 9 ] d t = lim x → ∞ [ − 16 ln ∣ t ∣ + 16 ln ∣ t + 2 ∣ − 6 ⋅ 1 3 arctan ( t − 3 3 ) ] 6 x = lim x → ∞ [ 16 ln ∣ t + 2 t ∣ − 2 arctan ( t − 3 3 ) ] 6 x \begin{align*}
=&\, \lim_{x \to \infty}
\int_6^x \bigg[ -16\left(\frac{1}{t} - \frac{1}{t+2}\right) \\[4mm]
&\,\hspace{18pt}- \frac{6}{(t-3)^2+9} \bigg] \mathrm{d}t \\[4mm]
=&\, \lim_{x \to \infty} \bigg[ -16\ln|t| + 16\ln|t+2| \\[4mm]
&\,\hspace{15pt}- 6 \cdot \frac{1}{3}\arctan\left(\frac{t-3}{3}\right) \bigg]_6^x \\[4mm]
=&\, \lim_{x \to \infty} \bigg[ 16\ln\left|\frac{t+2}{t}\right| \\[4mm]
&\,\hspace{15pt}- 2\arctan\left(\frac{t-3}{3}\right) \bigg]_6^x
\end{align*} = = = x → ∞ lim ∫ 6 x [ − 16 ( t 1 − t + 2 1 ) − ( t − 3 ) 2 + 9 6 ] d t x → ∞ lim [ − 16 ln ∣ t ∣ + 16 ln ∣ t + 2∣ − 6 ⋅ 3 1 arctan ( 3 t − 3 ) ] 6 x x → ∞ lim [ 16 ln t t + 2 − 2 arctan ( 3 t − 3 ) ] 6 x
接著代入上下限並取極限。
當 x → ∞ x \to \infty x → ∞ 時,x + 2 x → 1 \frac{x+2}{x} \to 1 x x + 2 → 1 ,故 ln ( 1 ) = 0 \ln(1) = 0 ln ( 1 ) = 0 ;而 arctan → π 2 \arctan \to \frac{\pi}{2} arctan → 2 π :
= lim x → ∞ ( 16 ln ( x + 2 x ) − 2 arctan ( x − 3 3 ) ) − ( 16 ln ( 8 6 ) − 2 arctan ( 1 ) ) = ( 0 − 2 ⋅ π 2 ) − ( 16 ln ( 4 3 ) − 2 ⋅ π 4 ) = − π − 16 ln ( 4 3 ) + π 2 = − 16 ln ( 4 3 ) − π 2 \begin{align*}
=&\, \lim_{x \to \infty}
{\color{blue}\Bigg(} 16\ln\Big(\frac{x+2}{x}\Big)\\[4mm]
&\,\hspace{24pt}
- 2\arctan\Big(\frac{x-3}{3}\Big) {\color{blue}\Bigg)} \\[4mm]
&\,\hspace{8pt}- {\color{blue}\Bigg(} 16\ln\Big(\frac{8}{6}\Big) - 2\arctan(1) {\color{blue}\Bigg)} \\[4mm]
=&\, \Big( 0 - 2 \cdot \frac{\pi}{2} \Big)\\[4mm]
&\,\hspace{16pt} - \Bigg( 16\ln\Big(\frac{4}{3}\Big) - 2 \cdot \frac{\pi}{4} \Bigg) \\[4mm]
=&\, -\pi - 16\ln\Big(\frac{4}{3}\Big) + \frac{\pi}{2} \\[4mm]
=&\, -16\ln\Big(\frac{4}{3}\Big) - \frac{\pi}{2}
\end{align*} = = = = x → ∞ lim ( 16 ln ( x x + 2 ) − 2 arctan ( 3 x − 3 ) ) − ( 16 ln ( 6 8 ) − 2 arctan ( 1 ) ) ( 0 − 2 ⋅ 2 π ) − ( 16 ln ( 3 4 ) − 2 ⋅ 4 π ) − π − 16 ln ( 3 4 ) + 2 π − 16 ln ( 3 4 ) − 2 π
易錯提醒
計算這類瑕積分時,千萬要小心處理正負號 !題目的被積分函數第一項明明是 − 32 x 2 + 2 x -\frac{32}{x^2+2x} − x 2 + 2 x 32 ,積分出來應該是負的 − 16 ln ( 4 / 3 ) -16\ln(4/3) − 16 ln ( 4/3 ) 。坊間有些解答在抄寫題目時擅自把負號吃掉,導致算出 16 ln ( 4 / 3 ) − π 2 16\ln(4/3) - \frac{\pi}{2} 16 ln ( 4/3 ) − 2 π 的錯誤答案。做題時相信自己的推導,別被粗心的參考書給帶偏了!