Skip to content
CalcGospel 微積分福音
返回

112 台灣大學微積分(C) 第 10 題

考題 / 轉學考微積分 / 台灣大學 / 微積分C

112學年度 · 112台大微積分C · 第 10 題

題目

Problem

  1. f(x)={2ex(1+ex)2, if x00, if x<0f(x) = \begin{cases} \frac{2e^{-x}}{\left(1 + e^{-x}\right)^2} & \text{, if } x \ge 0 \\ 0 & \text{, if } x < 0 \end{cases} is the probability density function of a random variable XX. (1) Sketch the graph of f(x)f(x), indicating intervals of increase/decrease, inflection point(s), and the horizontal asymptote. (10%) (2) Evaluate the expected value of XX which is 0xf(x)dx\int_0^\infty xf(x) \,\mathrm{d}x. (10%)

解答

解法一

思路

展開

本題分為兩個部分:第一部分為機率密度函數 f(x)f(x) 的圖形特徵分析與繪製,第二部分為期望值 E(X)E(X) 的計算。

(1) 圖形分析與繪製

  • 漸近線
    • limxf(x)=limx2ex(1+ex)2=0    y=0\lim_{x\to\infty} f(x) = \lim_{x\to\infty} \frac{2e^{-x}}{(1+e^{-x})^2} = 0 \implies y = 0xx \to \infty 時的水平漸近線。
    • 對於 x<0x < 0f(x)=0    y=0f(x) = 0 \implies y = 0xx \to -\infty 時的水平漸近線。
  • 單調性與極值
    • f(x)f(x) 寫為 2ex(ex+1)2\frac{2e^x}{(e^x+1)^2},對 x>0x > 0 求導: f(x)=2ex(ex1)(ex+1)3f'(x) = -\frac{2e^x(e^x-1)}{(e^x+1)^3}
    • x>0x > 0 時, ex>1    f(x)<0e^x > 1 \implies f'(x) < 0 恆成立。
    • 故在區間 (0,)(0, \infty) 上, f(x)f(x) 嚴格單調遞減。
    • x=0x = 0 處有局部極大值(也是左側起點值) f(0)=24=12f(0) = \frac{2}{4} = \frac{1}{2}
  • 凹凸性與反曲點
    • x>0x > 0 求二階導函數: f(x)=2ex(e2x4ex+1)(ex+1)4f''(x) = \frac{2e^x(e^{2x} - 4e^x + 1)}{(e^x+1)^4}
    • f(x)=0    e2x4ex+1=0    ex=2+3f''(x) = 0 \implies e^{2x} - 4e^x + 1 = 0 \implies e^x = 2 + \sqrt{3}(因 ex>1e^x > 1,另一根 23<12-\sqrt{3} < 1 不合)。
    • x=ln(2+3)x = \ln(2+\sqrt{3})。在此點兩側 f(x)f''(x) 變號,故反曲點為 (ln(2+3),2(23)(23+1)2)\left( \ln(2+\sqrt{3}), \frac{2(2-\sqrt{3})}{(2-\sqrt{3}+1)^2} \right) 等。

(2) 計算期望值 E(X)=0x2ex(1+ex)2dxE(X) = \int_0^\infty x \frac{2e^{-x}}{(1+e^{-x})^2} \,\mathrm{d}x

  • 注意到被積函數的結構,可以使用分部積分法: x2ex(1+ex)2dx=2xd(11+ex)\int x \frac{2e^{-x}}{(1+e^{-x})^2} \,\mathrm{d}x = 2 \int x \,\mathrm{d}\left( \frac{1}{1+e^{-x}} \right) 但這樣做在 xx \to \infty 時,邊界項 x1+ex\frac{x}{1+e^{-x}} \to \infty 會發散,處理起來較為麻煩。
  • 更好的代數整理方法: 將 f(x)f(x) 寫成 2ex(1+ex)22 \frac{e^x}{(1+e^x)^2},則其原函數為 21+ex\frac{-2}{1+e^x}E(X)=0x(2ex(1+ex)2)dx=0xd(21+ex)E(X) = \int_0^\infty x \left( \frac{2e^x}{(1+e^x)^2} \right) \mathrm{d}x = \int_0^\infty x \,\mathrm{d}\left( \frac{-2}{1+e^x} \right) 使用分部積分法: =[2x1+ex]0021+exdx= \left[ \frac{-2x}{1+e^x} \right]_0^\infty - \int_0^\infty \frac{-2}{1+e^x} \,\mathrm{d}x
    • xx \to \infty 時,根據羅必達法則, limx2x1+ex=0\lim_{x\to\infty} \frac{-2x}{1+e^x} = 0
    • x=0x = 0 時,值為 00。 所以邊界項為 00! 剩餘積分為: 2011+exdx=20exex+1dx=2[ln(ex+1)]0=2ln22 \int_0^\infty \frac{1}{1+e^x} \,\mathrm{d}x = 2 \int_0^\infty \frac{e^{-x}}{e^{-x}+1} \,\mathrm{d}x = 2 \Big[ -\ln(e^{-x}+1) \Big]_0^\infty = 2\ln 2

答題過程

展開

(1) 函數 f(x)f(x) 圖形描繪與特徵分析

我們只須考慮 x0x \ge 0 的部分(對於 x<0x < 0f(x)=0f(x) = 0 是一條與 xx 軸重合的射線)。

  1. 水平漸近線

    limxf(x)=limx2ex(1+ex)2=0(1+0)2=0\lim_{x \to \infty} f(x) = \lim_{x \to \infty} \frac{2e^{-x}}{\left(1 + e^{-x}\right)^2} = \frac{0}{(1+0)^2} = 0

    故當 xx \to \infty 時,具有水平漸近線 y=0y = 0。當 xx \to -\infty 時也有水平漸近線 y=0y = 0

  2. 單調性與極值: 將 f(x)f(x) 寫成:

    f(x)=2ex(ex+1)2(x0)f(x) = \frac{2e^x}{\left(e^x + 1\right)^2} \quad (x \ge 0)

    x>0x > 0 求一階導函數:

    f(x)=2ex(ex+1)22ex2(ex+1)ex(ex+1)4=2ex(ex+1)4e2x(ex+1)3=2ex(ex1)(ex+1)3f'(x) = \frac{2e^x(e^x+1)^2 - 2e^x \cdot 2(e^x+1)e^x}{(e^x+1)^4} = \frac{2e^x(e^x+1) - 4e^{2x}}{(e^x+1)^3} = -\frac{2e^x(e^x - 1)}{(e^x+1)^3}

    因為當 x>0x > 0 時, ex>1    ex1>0e^x > 1 \implies e^x - 1 > 0,所以 f(x)<0f'(x) < 0 恆成立。

    • 單調遞減區間為: (0,)(0, \infty)
    • x=0x = 0 處取得最大值(起點極大值): f(0)=2(1)(1+1)2=12f(0) = \frac{2(1)}{(1+1)^2} = \frac{1}{2}
  3. 凹凸性與反曲點: 對 x>0x > 0 求二階導函數:

    f(x)=ddx[2ex2e2x(ex+1)3]=(2ex4e2x)(ex+1)3(2ex2e2x)3(ex+1)2ex(ex+1)6=2ex(e2x4ex+1)(ex+1)4\begin{align*} f''(x) =&\, \frac{\mathrm{d}}{\mathrm{d}x} \left[ \frac{2e^x - 2e^{2x}}{(e^x+1)^3} \right] \\[4mm] =&\, \frac{\left(2e^x - 4e^{2x}\right)(e^x+1)^3 - \left(2e^x - 2e^{2x}\right) \cdot 3(e^x+1)^2 e^x}{(e^x+1)^6} \\[4mm] =&\, \frac{2e^x\left(e^{2x} - 4e^x + 1\right)}{(e^x+1)^4} \end{align*}

    f(x)=0    e2x4ex+1=0f''(x) = 0 \implies e^{2x} - 4e^x + 1 = 0。 設 t=ext = e^x,方程式為 t24t+1=0    t=2±3t^2 - 4t + 1 = 0 \implies t = 2 \pm \sqrt{3}

    • 由於 x>0    ex>1x > 0 \implies e^x > 1,我們捨去小於 1 的根 232 - \sqrt{3}
    • 唯一合適解為 ex=2+3    x=ln(2+3)e^x = 2 + \sqrt{3} \implies x = \ln\left(2 + \sqrt{3}\right)。 由於二階導數在 x=ln(2+3)1.317x = \ln\left(2+\sqrt{3}\right) \approx 1.317 兩側變號:
    • 凹向下區間為: (0,ln(2+3))\left(0,\, \ln(2+\sqrt{3})\right)
    • 凹向上區間為: (ln(2+3),)\left(\ln(2+\sqrt{3}),\, \infty\right)
    • 反曲點為: (ln(2+3),2(2+3)(2+3+1)2)=(ln(2+3),36)\left(\ln(2+\sqrt{3}),\, \frac{2(2+\sqrt{3})}{(2+\sqrt{3}+1)^2}\right) = \left(\ln(2+\sqrt{3}),\, \frac{\sqrt{3}}{6}\right)
  4. 圖形描繪

    • 圖形在 x<0x < 0 時為 y=0y = 0
    • x=0x = 0 處有跳躍間斷(或在此單側連續),從起點 (0,1/2)(0, 1/2) 開始向右單調遞減。
    • 曲線在區間 (0,ln(2+3))\left( 0, \ln(2+\sqrt{3}) \right) 為凹向下 \cap,通過反曲點後轉為凹向上 \cup,最後以 xx 軸為漸近線無限逼近。

(2) 求解期望值 E(X)E(X)

我們計算定積分:

E(X)=0xf(x)dx=0x2ex(ex+1)2dxE(X) = \int_0^\infty x f(x) \,\mathrm{d}x = \int_0^\infty x \frac{2e^x}{(e^x + 1)^2} \,\mathrm{d}x

觀察到 ddx(2ex+1)=2ex(ex+1)2\frac{\mathrm{d}}{\mathrm{d}x} \left( \frac{-2}{e^x + 1} \right) = \frac{2e^x}{(e^x + 1)^2},我們使用分部積分法(Integration by Parts):

0x2ex(ex+1)2dx=0xd(2ex+1)=[2xex+1]002ex+1dx\int_0^\infty x \frac{2e^x}{(e^x + 1)^2} \,\mathrm{d}x = \int_0^\infty x \,\mathrm{d}\left( \frac{-2}{e^x + 1} \right) = \left[ \frac{-2x}{e^x + 1} \right]_0^\infty - \int_0^\infty \frac{-2}{e^x + 1} \,\mathrm{d}x

我們評估邊界項的極限:

  • xx \to \infty 時: limx2xex+1=L.H.limx2ex=0\lim_{x \to \infty} \frac{-2x}{e^x + 1} \stackrel{\text{L.H.}}{=} \lim_{x \to \infty} \frac{-2}{e^x} = 0
  • x=0x = 0 時,值為 00。 故邊界項為 00

積分式簡化為:

E(X)=201ex+1dxE(X) = 2 \int_0^\infty \frac{1}{e^x + 1} \,\mathrm{d}x

我們對被積函數分子分母同乘以 exe^{-x},進行換元積分:

E(X)=20ex1+exdx=2[ln(1+ex)]0=2(ln(1+0)(ln(1+1)))=2ln2\begin{align*} E(X) =&\, 2 \int_0^\infty \frac{e^{-x}}{1 + e^{-x}} \,\mathrm{d}x \\[4mm] =&\, 2 \Big[ -\ln\left(1 + e^{-x}\right) \Big]_0^\infty \\[4mm] =&\, 2 \left( -\ln(1 + 0) - (-\ln(1 + 1)) \right) = 2\ln 2 \end{align*}

結論:

  1. 函數特徵:水平漸近線 y=0y = 0,單調遞減區間 (0,)(0, \infty),反曲點 (ln(2+3),36)\displaystyle \left(\ln(2+\sqrt{3}),\, \frac{\sqrt{3}}{6}\right)
  2. 期望值為 2ln22\ln 2