Skip to content
CalcGospel 微積分福音
返回

111 台灣大學微積分(B) 第 8 題

考題 / 轉學考微積分 / 台灣大學 / 微積分B

111學年度 · 111台大微積分B · 第 8 題

題目

Problem

8. (a) 1elnx11(eyy)2dydx=(12).\displaystyle\int_1^e \int_{\ln x}^1 \frac{1}{(e^y-y)^2}\,\mathrm{d}y\mathrm{d}x = \underline{\quad (12) \quad} \,.

(b) Let R={(x,y)R2:1x2+y24,x0,0y1}R = \{ (x, y) \in \mathbb{R}^2 : 1 \le x^2+y^2 \le 4, x \ge 0, 0 \le y \le 1 \}. Then Rxyx2+y2dA=(13).\displaystyle\iint_R \frac{xy}{x^2+y^2}\,\mathrm{d}A = \underline{\quad (13) \quad} \,.

解答

(a)

解法一

思路

展開
  1. 由於 1(eyy)2\frac{1}{(e^y-y)^2} 無法直接對 yy 進行初等積分,我們必須交換積分順序
  2. 描繪積分區域: 1xe1 \le x \le e, lnxy1\ln x \le y \le 1
  3. 轉換為先對 xx 後對 yy 積分: 0y10 \le y \le 1, 1xey1 \le x \le e^y
  4. 交換後,先對 xx 積分極為簡單,隨後使用代換積分法求解 yy 積分。

答題過程

展開

原積分區域為:

D={(x,y):1xe,lnxy1}D = \{ (x, y) : 1 \le x \le e, \ln x \le y \le 1 \}

其邊界為 y=lnx    x=eyy = \ln x \implies x = e^y,以及 y=1y = 1。 改寫為以 yy 為主導的區間:

D={(x,y):0y1,1xey}D = \{ (x, y) : 0 \le y \le 1, 1 \le x \le e^y \}

交換積分順序:

I=011ey1(eyy)2dxdy=011(eyy)2(1ey1dx)dy=01ey1(eyy)2dyI = \int_0^1 \int_1^{e^y} \frac{1}{(e^y-y)^2}\,\mathrm{d}x\mathrm{d}y = \int_0^1 \frac{1}{(e^y-y)^2} \left( \int_1^{e^y} 1\,\mathrm{d}x \right) \mathrm{d}y = \int_0^1 \frac{e^y - 1}{(e^y - y)^2}\,\mathrm{d}y

u=eyy    du=(ey1)dyu = e^y - y \implies \mathrm{d}u = (e^y - 1)\,\mathrm{d}y

  • y=0    u=1y=0 \implies u=1
  • y=1    u=e1y=1 \implies u=e-1

代回積分式:

I=1e11u2du=[1u]1e1=11e1I = \int_1^{e-1} \frac{1}{u^2}\,\mathrm{d}u = \left[ -\frac{1}{u} \right]_1^{e-1} = \boxed{1 - \frac{1}{e-1}}

(b)

解法一

思路

展開
  1. 描繪區域 RR: 夾在圓 x2+y2=1x^2+y^2=1x2+y2=4x^2+y^2=4 之間,位於第一象限(x0,y0x\ge 0, y\ge 0),但上方受到平面直線 y=1y=1 的限制。
  2. 直線 y=1y=1 與外圓 r=2r=2 交點滿足 2sinθ=1    θ=π/62\sin\theta = 1 \implies \theta = \pi/6
  3. 採用極座標表示此區域,需分為兩區間:
    • θ[0,π/6]\theta \in [0, \pi/6] 時, rr11 變動到 22
    • θ[π/6,π/2]\theta \in [\pi/6, \pi/2] 時, rr11 變動到直線 y=1    r=cscθy=1 \implies r = \csc\theta
  4. 寫出積分式並計算。

答題過程

展開

將區域 RR 轉為極座標:

  • 下邊界圓 r=1r = 1
  • 右半部分外邊界圓 r=2r = 2,對應角度 0θπ/60 \le \theta \le \pi/6
  • 左半部分外邊界為直線 y=1    rsinθ=1    r=cscθy = 1 \implies r\sin\theta = 1 \implies r = \csc\theta,對應角度 π/6θπ/2\pi/6 \le \theta \le \pi/2

原二重積分在極座標下為(積項微元 dA=rdrdθ\mathrm{d}A = r\,\mathrm{d}r\mathrm{d}\theta):

Rxyx2+y2dA=R(rcosθ)(rsinθ)r2rdrdθ=Rrcosθsinθdrdθ\iint_R \frac{xy}{x^2+y^2}\,\mathrm{d}A = \iint_R \frac{(r\cos\theta)(r\sin\theta)}{r^2} r\,\mathrm{d}r\mathrm{d}\theta = \iint_R r\cos\theta\sin\theta\,\mathrm{d}r\mathrm{d}\theta

分區域積分:

=0π/6cosθsinθ(12rdr)dθ+π/6π/2cosθsinθ(1cscθrdr)dθ= \int_0^{\pi/6} \cos\theta\sin\theta \left( \int_1^2 r\,\mathrm{d}r \right) \mathrm{d}\theta + \int_{\pi/6}^{\pi/2} \cos\theta\sin\theta \left( \int_1^{\csc\theta} r\,\mathrm{d}r \right) \mathrm{d}\theta

計算第一項:

(0π/6cosθsinθdθ)(12rdr)=[12sin2θ]0π/6[12r2]12=12(14)12(41)=316\left( \int_0^{\pi/6} \cos\theta\sin\theta\,\mathrm{d}\theta \right) \cdot \left( \int_1^2 r\,\mathrm{d}r \right) = \left[ \frac{1}{2}\sin^2\theta \right]_0^{\pi/6} \cdot \left[ \frac{1}{2}r^2 \right]_1^2 = \frac{1}{2}\left(\frac{1}{4}\right) \cdot \frac{1}{2}(4-1) = \frac{3}{16}

計算第二項:

π/6π/2cosθsinθ[12r2]1cscθdθ=12π/6π/2cosθsinθ(csc2θ1)dθ=12π/6π/2(cosθsinθcosθsinθ)dθ=12[ln(sinθ)12sin2θ]π/6π/2=12[(ln(1)12)(ln(1/2)1214)]=12[12+ln2+18]=12ln2316\begin{align*} &\, \int_{\pi/6}^{\pi/2} \cos\theta\sin\theta \cdot \left[ \frac{1}{2}r^2 \right]_1^{\csc\theta} \mathrm{d}\theta \\[4mm] =&\, \frac{1}{2} \int_{\pi/6}^{\pi/2} \cos\theta\sin\theta (\csc^2\theta - 1)\,\mathrm{d}\theta \\[4mm] =&\, \frac{1}{2} \int_{\pi/6}^{\pi/2} \left( \frac{\cos\theta}{\sin\theta} - \cos\theta\sin\theta \right) \mathrm{d}\theta \\[4mm] =&\, \frac{1}{2} \left[ \ln(\sin\theta) - \frac{1}{2}\sin^2\theta \right]_{\pi/6}^{\pi/2} \\[4mm] =&\, \frac{1}{2} \left[ \left( \ln(1) - \frac{1}{2} \right) - \left( \ln(1/2) - \frac{1}{2} \cdot \frac{1}{4} \right) \right] \\[4mm] =&\, \frac{1}{2} \left[ -\frac{1}{2} + \ln 2 + \frac{1}{8} \right] = \frac{1}{2}\ln 2 - \frac{3}{16} \end{align*}

相加:

Rxyx2+y2dA=316+(12ln2316)=12ln2\iint_R \frac{xy}{x^2+y^2}\,\mathrm{d}A = \frac{3}{16} + \left( \frac{1}{2}\ln 2 - \frac{3}{16} \right) = \boxed{\frac{1}{2}\ln 2}