Skip to content
CalcGospel 微積分福音
返回

113 台聯大微積分(A3/A4/A6) 第 8 題

考題 / 轉學考微積分 / 台聯大 / 微積分A3/A4/A6

113學年度 · 113微積分A3/A4/A6 · 第 8 題

題目

Problem

甲、填充題:共8題,每題8分,共64分。請在答案卷上列出題號依序作答。

  1. Find the work done by the force field F(x,y)=xi+(y+2)j\mathbf{F}(x, y) = x\mathbf{i} + (y + 2)\mathbf{j} in moving an object along an arch of the cycloid r(t)=(tsint)i+(1cost)j\mathbf{r}(t) = (t - \sin t)\mathbf{i} + (1 - \cos t)\mathbf{j}, 0t2π0 \le t \le 2\pi.

解答

解法一:保守場勢函數法(最速法)

思路

展開
  1. 本題要求計算二維力場 F(x,y)=x,y+2\mathbf{F}(x,y) = \langle x, y+2 \rangle 沿著一條擺線移動物體所做的功。這本質上是計算線積分: W=CFdrW = \int_C \mathbf{F} \cdot \mathrm{d}\mathbf{r}
  2. 第一步:驗證力場是否為保守場(Conservative Vector Field)
    • P(x,y)=xP(x,y) = xQ(x,y)=y+2Q(x,y) = y+2
    • 計算偏導: Qx=0\frac{\partial Q}{\partial x} = 0Py=0\frac{\partial P}{\partial y} = 0
    • 由於 Qx=Py\frac{\partial Q}{\partial x} = \frac{\partial P}{\partial y},且定義域為整個 R2\mathbb{R}^2(單連通區域),故 F\mathbf{F} 是一個保守場(亦稱無旋場)。
  3. 第二步:求勢函數 (Potential Function) f(x,y)f(x,y)
    • 滿足 fx=x    f(x,y)=12x2+h(y)\frac{\partial f}{\partial x} = x \implies f(x,y) = \frac{1}{2}x^2 + h(y)
    • 滿足 fy=y+2    h(y)=y+2    h(y)=12y2+2y\frac{\partial f}{\partial y} = y+2 \implies h'(y) = y+2 \implies h(y) = \frac{1}{2}y^2 + 2y
    • 故勢函數為: f(x,y)=12x2+12y2+2y+Cf(x,y) = \frac{1}{2}x^2 + \frac{1}{2}y^2 + 2y + C
  4. 第三步:尋找路徑 CC 的起點與終點
    • 參數曲線為 r(t)=tsint,1cost\mathbf{r}(t) = \langle t - \sin t, 1 - \cos t \rangle,其中 0t2π0 \le t \le 2\pi
    • 起點 (t=0t=0): r(0)=00,11=(0,0)\mathbf{r}(0) = \langle 0 - 0, 1 - 1 \rangle = (0, 0)
    • 終點 (t=2πt=2\pi): r(2π)=2π0,11=(2π,0)\mathbf{r}(2\pi) = \langle 2\pi - 0, 1 - 1 \rangle = (2\pi, 0)
  5. 第四步:利用線積分基本定理求功
    • W=f(2π,0)f(0,0)W = f(2\pi, 0) - f(0,0)

答題過程

展開

我們分析力場向量值函數 F(x,y)=P(x,y),Q(x,y)=x,y+2\mathbf{F}(x, y) = \langle P(x, y),\, Q(x, y) \rangle = \langle x,\, y + 2 \rangle: 計算其偏導數:

Qx=x(y+2)=0\frac{\partial Q}{\partial x} = \frac{\partial}{\partial x}(y + 2) = 0 Py=y(x)=0\frac{\partial P}{\partial y} = \frac{\partial}{\partial y}(x) = 0

由於 Qx=Py\frac{\partial Q}{\partial x} = \frac{\partial P}{\partial y},且 F\mathbf{F} 在整個單連通區域 R2\mathbb{R}^2 上光滑,因此 F\mathbf{F} 是一個保守力場

這表示我們可以找到一個純量勢函數 f(x,y)f(x, y) 使得 f=F\nabla f = \mathbf{F}

fx=x    f(x,y)=12x2+h(y)\frac{\partial f}{\partial x} = x \implies f(x, y) = \frac{1}{2} x^2 + h(y)

對其關於 yy 求導並對比 Q(x,y)Q(x,y)

fy=h(y)=y+2    h(y)=12y2+2y\frac{\partial f}{\partial y} = h'(y) = y + 2 \implies h(y) = \frac{1}{2} y^2 + 2y

故得勢函數為:

f(x,y)=12x2+12y2+2yf(x, y) = \frac{1}{2} x^2 + \frac{1}{2} y^2 + 2y

根據線積分基本定理(Fundamental Theorem for Line Integrals),作功 WW 僅與路徑的起點與終點有關。我們計算參數曲線 r(t)=tsint,1cost\mathbf{r}(t) = \langle t - \sin t,\, 1 - \cos t \ranglet[0,2π]t \in [0, 2\pi] 的端點值:

  • 起點 AA (當 t=0t = 0)r(0)=0sin0,1cos0=(0,0)\mathbf{r}(0) = \langle 0 - \sin 0,\, 1 - \cos 0 \rangle = (0, 0)
  • 終點 BB (當 t=2πt = 2\pi)r(2π)=2πsin2π,1cos2π=(2π,0)\mathbf{r}(2\pi) = \langle 2\pi - \sin 2\pi,\, 1 - \cos 2\pi \rangle = (2\pi, 0)

因此,力場所做的功為:

W=CFdr=f(2π,0)f(0,0)=(12(2π)2+12(0)2+2(0))(0)=2π2\begin{align*} W =&\, \int_C \mathbf{F} \cdot \mathrm{d}\mathbf{r} \\[2mm] =&\, f(2\pi, 0) - f(0, 0) \\[2mm] =&\, \left( \frac{1}{2} (2\pi)^2 + \frac{1}{2}(0)^2 + 2(0) \right) - \left( 0 \right) \\[2mm] =&\, 2\pi^2 \end{align*}

解法二:線積分直接計算法(常規解法)

思路

展開
  1. 利用參數式將積分化為對單變數 tt 的定積分。
  2. x=tsint    dx=(1cost)dtx = t - \sin t \implies \mathrm{d}x = (1-\cos t)\,\mathrm{d}t
  3. y=1cost    dy=sintdty = 1 - \cos t \implies \mathrm{d}y = \sin t\,\mathrm{d}t
  4. 代入 W=02π(xdx+(y+2)dy)W = \int_0^{2\pi} \left( x\,\mathrm{d}x + (y+2)\,\mathrm{d}y \right)W=02π[(tsint)(1cost)+(3cost)sint]dtW = \int_0^{2\pi} \left[ (t-\sin t)(1-\cos t) + (3-\cos t)\sin t \right] \mathrm{d}t
  5. 展開化簡並對 tt 求積分。

答題過程

展開

我們將路徑的參數式代入線積分中。已知:

x=tsint    dx=(1cost)dtx = t - \sin t \implies \mathrm{d}x = (1 - \cos t) \,\mathrm{d}t y=1cost    dy=sintdty = 1 - \cos t \implies \mathrm{d}y = \sin t \,\mathrm{d}t

功的線積分定義為:

W=CPdx+Qdy=02π(xdxdt+(y+2)dydt)dtW = \int_C P\,\mathrm{d}x + Q\,\mathrm{d}y = \int_0^{2\pi} \left( x \frac{\mathrm{d}x}{\mathrm{d}t} + (y + 2) \frac{\mathrm{d}y}{\mathrm{d}t} \right) \mathrm{d}t

將各項代入:

W=02π[(tsint)(1cost)+(1cost+2)sint]dt=02π[(ttcossint+sintcost)+(3sintsintcost)]dt=02π(ttcost+2sint)dt\begin{align*} W =&\, \int_0^{2\pi} \left[ (t - \sin t)(1 - \cos t) + (1 - \cos t + 2)\sin t \right] \mathrm{d}t \\[3mm] =&\, \int_0^{2\pi} \left[ (t - t\cos - \sin t + \sin t\cos t) + (3\sin t - \sin t\cos t) \right] \mathrm{d}t \\[3mm] =&\, \int_0^{2\pi} \left( t - t\cos t + 2\sin t \right) \mathrm{d}t \end{align*}

我們將其拆為三項分別求積分:

  1. tdt=12t2\displaystyle \int t \,\mathrm{d}t = \frac{1}{2} t^2
  2. tcostdt=tsintsintdt=tsint+cost\displaystyle \int t\cos t \,\mathrm{d}t = t\sin t - \int \sin t \,\mathrm{d}t = t\sin t + \cos t (利用分部積分)。
  3. 2sintdt=2cost\displaystyle \int 2\sin t \,\mathrm{d}t = -2\cos t

合併得到原函數:

(ttcost+2sint)dt=12t2tsint3cost+C\int \left( t - t\cos t + 2\sin t \right) \mathrm{d}t = \frac{1}{2}t^2 - t\sin t - 3\cos t + C

代入上限 2π2\pi 與下限 00

W=[12t2tsint3cost]02π=(12(4π2)(2π)sin(2π)3cos(2π))(003cos(0))=(2π203)(3)=2π2\begin{align*} W =&\, \left[ \frac{1}{2}t^2 - t\sin t - 3\cos t \right]_0^{2\pi} \\[4mm] =&\, \left( \frac{1}{2}(4\pi^2) - (2\pi)\sin(2\pi) - 3\cos(2\pi) \right) - \left( 0 - 0 - 3\cos(0) \right) \\[4mm] =&\, \left( 2\pi^2 - 0 - 3 \right) - ( -3 ) \\[4mm] =&\, 2\pi^2 \end{align*}

結論: 8. 填入 2π22\pi^2