Skip to content
CalcGospel 微積分福音
返回

112 台聯大微積分(A3/A4/A6) 第 10 題

考題 / 轉學考微積分 / 台聯大 / 微積分A3/A4/A6

112學年度 · 112微積分A3/A4/A6 · 第 10 題

題目

Problem

二、計算、證明題:共 3 題,每題 12 分,共 36 分。須詳細寫出計算及證明過程,否則不予計分。

  1. Let f(x,y)={x2yx3+y3,x3+y300,x3+y3=0f(x, y) = \begin{cases} \frac{x^2 y}{x^3 + y^3}, & x^3 + y^3 \neq 0 \\ 0, & x^3 + y^3 = 0 \end{cases} .

(a) (4 分) Show that ff is not continuous at (0,0)(0, 0).

(b) (4 分) Find the partial derivative fx\frac{\partial f}{\partial x} at (x,y)(x, y) if x3+y30x^3 + y^3 \neq 0.

(c) (4 分) Use the definition of the partial derivative to find fx\frac{\partial f}{\partial x} at (x,y)=(0,0)(x, y) = (0, 0).

解答

解法一:極限路徑法與導數定義法

思路

展開
  1. 本題探討二元分段函數 f(x,y)f(x,y) 在原點的連續性與偏導數。
  2. (a) 證明在 (0,0)(0,0) 不連續
    • 需要說明極限 lim(x,y)(0,0)f(x,y)\lim\limits_{(x,y)\to(0,0)} f(x,y) 不存在。
    • 我們可以選取通過原點的直線族路徑 y=kxy = kx(其中 k1k \neq -1): limx0f(x,kx)=limx0x2(kx)x3+k3x3=limx0kx3x3(1+k3)=k1+k3\lim_{x\to 0} f(x, kx) = \lim_{x\to 0} \frac{x^2(kx)}{x^3 + k^3 x^3} = \lim_{x\to 0} \frac{k x^3}{x^3(1+k^3)} = \frac{k}{1+k^3}
    • 由於此極限值隨斜率 kk 的不同而改變,說明極限不存在,因此函數在 (0,0)(0,0) 不連續。
  3. (b) 求 x3+y30x^3+y^3 \neq 0 時的偏導數 fx\frac{\partial f}{\partial x}
    • f(x,y)=x2yx3+y3f(x,y) = \frac{x^2 y}{x^3+y^3} 關於 xx 求偏導,將 yy 視為常數並使用商求導法則: fx=2xy(x3+y3)x2y(3x2)(x3+y3)2=2x4y+2xy43x4y(x3+y3)2=2xy4x4y(x3+y3)2\frac{\partial f}{\partial x} = \frac{2xy(x^3+y^3) - x^2 y(3x^2)}{(x^3+y^3)^2} = \frac{2x^4y + 2xy^4 - 3x^4y}{(x^3+y^3)^2} = \frac{2xy^4 - x^4y}{(x^3+y^3)^2}
  4. (c) 使用偏導數定義求 fx(0,0)\frac{\partial f}{\partial x}(0,0)
    • 根據偏導數定義: fx(0,0)=limh0f(h,0)f(0,0)h\frac{\partial f}{\partial x}(0,0) = \lim_{h\to 0} \frac{f(h, 0) - f(0,0)}{h}
    • 由於 f(h,0)=h20h3+0=0f(h, 0) = \frac{h^2 \cdot 0}{h^3 + 0} = 0,且 f(0,0)=0f(0,0) = 0
    • 因此極限為 limh000h=0\lim\limits_{h\to 0} \frac{0 - 0}{h} = 0
    • 所以 fx(0,0)=0\frac{\partial f}{\partial x}(0,0) = 0

答題過程

展開

(a) 證明 ff(0,0)(0, 0) 不連續

為了證明 ff(0,0)(0,0) 不連續,我們只需證明極限 lim(x,y)(0,0)f(x,y)\lim\limits_{(x, y) \to (0, 0)} f(x, y) 不存在。

我們考慮沿直線 y=kxy = kx(其中 k1k \neq -1)趨近於原點 (0,0)(0,0) 的路徑:

lim(x,y)(0,0), y=kxf(x,y)=limx0x2(kx)x3+(kx)3\lim_{(x, y) \to (0, 0), \ y=kx} f(x, y) = \lim_{x \to 0} \frac{x^2(kx)}{x^3 + (kx)^3} =limx0kx3x3(1+k3)= \lim_{x \to 0} \frac{k x^3}{x^3(1 + k^3)}

由於 x0x \neq 0,我們可以約去 x3x^3

=limx0k1+k3=k1+k3= \lim_{x \to 0} \frac{k}{1 + k^3} = \frac{k}{1 + k^3}

此極限值顯然取決於斜率 kk 的選擇。例如:

  • 若沿 y=xy = x (即 k=1k=1)趨近,極限值為 11+1=12\frac{1}{1+1} = \frac{1}{2}
  • 若沿 y=0y = 0 (即 k=0k=0)趨近,極限值為 01+0=0\frac{0}{1+0} = 0

由於從不同的方向趨近原點時極限值不同,極限 lim(x,y)(0,0)f(x,y)\lim\limits_{(x, y) \to (0, 0)} f(x, y) 不存在。 因此, ff(0,0)(0, 0) 處不連續。 \quad\blacksquare


(b) 求當 x3+y30x^3 + y^3 \neq 0 時的偏導數 fx\frac{\partial f}{\partial x}

x3+y30x^3 + y^3 \neq 0 時,我們將 yy 視為常數,直接使用商的求導法則對 xx 求偏導:

fx=x(x2yx3+y3)\frac{\partial f}{\partial x} = \frac{\partial}{\partial x} \left( \frac{x^2 y}{x^3 + y^3} \right) =[x(x2y)](x3+y3)(x2y)[x(x3+y3)](x3+y3)2= \frac{\left[ \frac{\partial}{\partial x}(x^2 y) \right](x^3 + y^3) - (x^2 y)\left[ \frac{\partial}{\partial x}(x^3 + y^3) \right]}{(x^3 + y^3)^2} =(2xy)(x3+y3)(x2y)(3x2)(x3+y3)2= \frac{(2xy)(x^3 + y^3) - (x^2 y)(3x^2)}{(x^3 + y^3)^2} =2x4y+2xy43x4y(x3+y3)2= \frac{2x^4 y + 2xy^4 - 3x^4 y}{(x^3 + y^3)^2} =2xy4x4y(x3+y3)2(亦可寫成 xy(2y3x3)(x3+y3)2)= \frac{2xy^4 - x^4 y}{(x^3 + y^3)^2} \quad \left( \text{亦可寫成 } \frac{xy(2y^3 - x^3)}{(x^3 + y^3)^2} \right)

(c) 使用定義求 fx(0,0)\frac{\partial f}{\partial x}(0, 0)

根據偏導數在原點的極限定義:

fx(0,0)=limh0f(h,0)f(0,0)h\frac{\partial f}{\partial x}(0, 0) = \lim_{h \to 0} \frac{f(h, 0) - f(0, 0)}{h}

我們由定義式計算分子項:

  • f(0,0)=0f(0, 0) = 0(由分段定義給出)。
  • f(h,0)f(h, 0):因為當 h0h \neq 0 時, h3+03=h30h^3 + 0^3 = h^3 \neq 0,適用第一分段式: f(h,0)=h20h3+03=0f(h, 0) = \frac{h^2 \cdot 0}{h^3 + 0^3} = 0

將這些值代入極限定義中:

fx(0,0)=limh000h=limh00=0\frac{\partial f}{\partial x}(0, 0) = \lim_{h \to 0} \frac{0 - 0}{h} = \lim_{h \to 0} 0 = 0

結論: 偏導數 fx(0,0)=0\frac{\partial f}{\partial x}(0, 0) = 0\quad\blacksquare