題目
Problem
Prove or disprove the following statements:
(1) If a k > 0 a_k > 0 a k > 0 for all k ∈ N k \in \mathbb{N} k ∈ N and lim n → ∞ a n = 0 \lim_{n \to \infty} a_n = 0 lim n → ∞ a n = 0 , then the series ∑ n = 1 ∞ ( − 1 ) n + 1 a n \sum_{n=1}^\infty (-1)^{n+1} a_n ∑ n = 1 ∞ ( − 1 ) n + 1 a n is convergent. (8%)
(2) The series ∑ n = 1 ∞ ln ( n 2 n 2 + 1 ) \sum_{n=1}^\infty \ln \left( \frac{n^2}{n^2 + 1} \right) ∑ n = 1 ∞ ln ( n 2 + 1 n 2 ) is convergent. (8%)
(3) Let f ( x , y ) = x y sin y 3 x 2 + y 2 f(x, y) = \frac{xy \sin y}{3x^2 + y^2} f ( x , y ) = 3 x 2 + y 2 x y s i n y if ( x , y ) ≠ ( 0 , 0 ) (x, y) \neq (0, 0) ( x , y ) = ( 0 , 0 ) and f ( x , y ) = 0 f(x, y) = 0 f ( x , y ) = 0 if ( x , y ) = ( 0 , 0 ) (x, y) = (0, 0) ( x , y ) = ( 0 , 0 ) . Then f f f is continuous at ( 0 , 0 ) (0, 0) ( 0 , 0 ) . (8%)
解答
(1) 證明或反駁 (1)
結論
此陳述是錯誤 的(Disprove)。
分析與反例
展開
交錯級數審斂法 (Leibniz’s Theorem) 的成立需要兩個條件:
lim n → ∞ a n = 0 \lim_{n\to\infty} a_n = 0 lim n → ∞ a n = 0 。
數列 { a n } \{a_n\} { a n } 必須是單調遞減 的(即對於足夠大的 n n n ,有 a n + 1 ≤ a n a_{n+1} \le a_n a n + 1 ≤ a n )。
本題中只給出了第一個條件,未給出單調遞減的條件。因此我們可以構造一個不滿足遞減性且發散的交錯級數作為反例。
構造反例 :
我們定義數列 { a k } \{a_k\} { a k } 如下:
a k = { 1 k , 若 k 為偶數 1 2 k , 若 k 為奇數 a_k =
\begin{cases}
\frac{1}{k}, & \text{若 } k \text{ 為偶數} \\[2mm]
\frac{1}{2^k}, & \text{若 } k \text{ 為奇數}
\end{cases} a k = ⎩ ⎨ ⎧ k 1 , 2 k 1 , 若 k 為偶數 若 k 為奇數
非負性 :顯然對於所有 k ∈ N k \in \mathbb{N} k ∈ N ,有 a k > 0 a_k > 0 a k > 0 。
極限 :當 n → ∞ n \to \infty n → ∞ 時, lim n → ∞ a n = 0 \lim_{n\to\infty} a_n = 0 lim n → ∞ a n = 0 。
級數開展 :
∑ n = 1 ∞ ( − 1 ) n + 1 a n = a 1 − a 2 + a 3 − a 4 + ⋯ = 1 2 − 1 2 + 1 8 − 1 4 + 1 32 − 1 6 + ⋯ \sum_{n=1}^\infty (-1)^{n+1} a_n = a_1 - a_2 + a_3 - a_4 + \cdots = \frac{1}{2} - \frac{1}{2} + \frac{1}{8} - \frac{1}{4} + \frac{1}{32} - \frac{1}{6} + \cdots n = 1 ∑ ∞ ( − 1 ) n + 1 a n = a 1 − a 2 + a 3 − a 4 + ⋯ = 2 1 − 2 1 + 8 1 − 4 1 + 32 1 − 6 1 + ⋯
此級數由兩部分組成:
奇數項之和(幾何級數):
∑ m = 1 ∞ 1 2 2 m − 1 = 1 2 + 1 8 + 1 32 + ⋯ \sum_{m=1}^\infty \frac{1}{2^{2m-1}} = \frac{1}{2} + \frac{1}{8} + \frac{1}{32} + \cdots m = 1 ∑ ∞ 2 2 m − 1 1 = 2 1 + 8 1 + 32 1 + ⋯
比值為 1 / 4 1/4 1/4 ,此部分收斂。
偶數項之和(調和級數的常數倍):
∑ m = 1 ∞ ( − 1 2 m ) = − 1 2 ∑ m = 1 ∞ 1 m \sum_{m=1}^\infty \left( -\frac{1}{2m} \right) = -\frac{1}{2} \sum_{m=1}^\infty \frac{1}{m} m = 1 ∑ ∞ ( − 2 m 1 ) = − 2 1 m = 1 ∑ ∞ m 1
此部分為調和級數,發散。
一個收斂部分與一個發散部分相加,其結果必發散。故該級數發散,原陳述不成立。
(2) 證明或反駁 (2)
結論
此陳述是正確 的(Prove)。
證明過程
展開
原級數為:
∑ n = 1 ∞ ln ( n 2 n 2 + 1 ) = − ∑ n = 1 ∞ ln ( n 2 + 1 n 2 ) = − ∑ n = 1 ∞ ln ( 1 + 1 n 2 ) \sum_{n=1}^\infty \ln \left( \frac{n^2}{n^2 + 1} \right) = -\sum_{n=1}^\infty \ln \left( \frac{n^2 + 1}{n^2} \right) = -\sum_{n=1}^\infty \ln \left( 1 + \frac{1}{n^2} \right) n = 1 ∑ ∞ ln ( n 2 + 1 n 2 ) = − n = 1 ∑ ∞ ln ( n 2 n 2 + 1 ) = − n = 1 ∑ ∞ ln ( 1 + n 2 1 )
我們考慮級數 ∑ n = 1 ∞ ln ( 1 + 1 n 2 ) \displaystyle \sum_{n=1}^\infty \ln \left( 1 + \frac{1}{n^2} \right) n = 1 ∑ ∞ ln ( 1 + n 2 1 ) ,其各項為正。我們使用極限比較審斂法 (Limit Comparison Test) ,將其與收斂的 p p p -級數 ∑ n = 1 ∞ 1 n 2 \displaystyle \sum_{n=1}^\infty \frac{1}{n^2} n = 1 ∑ ∞ n 2 1 (其中 p = 2 > 1 p=2>1 p = 2 > 1 )進行比較:
lim n → ∞ ln ( 1 + 1 n 2 ) 1 n 2 \lim_{n\to\infty} \frac{\ln\left(1 + \frac{1}{n^2}\right)}{\frac{1}{n^2}} n → ∞ lim n 2 1 ln ( 1 + n 2 1 )
我們令 u = 1 n 2 u = \frac{1}{n^2} u = n 2 1 ,當 n → ∞ n\to\infty n → ∞ 時 u → 0 + u\to 0^+ u → 0 + :
lim u → 0 + ln ( 1 + u ) u = L.H. lim u → 0 + 1 1 + u 1 = 1 \lim_{u\to 0^+} \frac{\ln(1+u)}{u} \stackrel{\text{L.H.}}{=} \lim_{u\to 0^+} \frac{\frac{1}{1+u}}{1} = 1 u → 0 + lim u ln ( 1 + u ) = L.H. u → 0 + lim 1 1 + u 1 = 1
由於極限值為常數 1 > 0 1 > 0 1 > 0 ,根據極限比較審斂法,級數 ∑ n = 1 ∞ ln ( 1 + 1 n 2 ) \displaystyle \sum_{n=1}^\infty \ln \left( 1 + \frac{1}{n^2} \right) n = 1 ∑ ∞ ln ( 1 + n 2 1 ) 與 ∑ n = 1 ∞ 1 n 2 \displaystyle \sum_{n=1}^\infty \frac{1}{n^2} n = 1 ∑ ∞ n 2 1 具有相同的斂散性。
因為 ∑ n = 1 ∞ 1 n 2 \displaystyle \sum_{n=1}^\infty \frac{1}{n^2} n = 1 ∑ ∞ n 2 1 收斂,所以原級數 ∑ n = 1 ∞ ln ( n 2 n 2 + 1 ) \displaystyle \sum_{n=1}^\infty \ln \left( \frac{n^2}{n^2 + 1} \right) n = 1 ∑ ∞ ln ( n 2 + 1 n 2 ) 亦收斂 。
(3) 證明或反駁 (3)
結論
此陳述是正確 的(Prove)。
證明過程
展開
要證明 f ( x , y ) f(x,y) f ( x , y ) 在 ( 0 , 0 ) (0,0) ( 0 , 0 ) 處連續,我們必須證明:
lim ( x , y ) → ( 0 , 0 ) f ( x , y ) = f ( 0 , 0 ) = 0 \lim_{(x,y)\to(0,0)} f(x, y) = f(0,0) = 0 ( x , y ) → ( 0 , 0 ) lim f ( x , y ) = f ( 0 , 0 ) = 0
對於 ( x , y ) ≠ ( 0 , 0 ) (x,y) \neq (0,0) ( x , y ) = ( 0 , 0 ) :
∣ f ( x , y ) ∣ = ∣ x y sin y 3 x 2 + y 2 ∣ = ∣ x ∣ ∣ y ∣ ∣ sin y ∣ 3 x 2 + y 2 |f(x, y)| = \left| \frac{xy \sin y}{3x^2 + y^2} \right| = \frac{|x||y||\sin y|}{3x^2 + y^2} ∣ f ( x , y ) ∣ = 3 x 2 + y 2 x y sin y = 3 x 2 + y 2 ∣ x ∣∣ y ∣∣ sin y ∣
我們利用不等式 ∣ sin y ∣ ≤ ∣ y ∣ |\sin y| \le |y| ∣ sin y ∣ ≤ ∣ y ∣ 進行放大:
∣ f ( x , y ) ∣ ≤ ∣ x ∣ y 2 3 x 2 + y 2 |f(x, y)| \le \frac{|x|y^2}{3x^2 + y^2} ∣ f ( x , y ) ∣ ≤ 3 x 2 + y 2 ∣ x ∣ y 2
由於對所有實數 x , y x, y x , y 均有 3 x 2 + y 2 ≥ y 2 ≥ 0 3x^2 + y^2 \ge y^2 \ge 0 3 x 2 + y 2 ≥ y 2 ≥ 0 ,因此:
y 2 3 x 2 + y 2 ≤ 1 \frac{y^2}{3x^2 + y^2} \le 1 3 x 2 + y 2 y 2 ≤ 1
由此可得:
0 ≤ ∣ f ( x , y ) ∣ ≤ ∣ x ∣ ⋅ y 2 3 x 2 + y 2 ≤ ∣ x ∣ 0 \le |f(x, y)| \le |x| \cdot \frac{y^2}{3x^2 + y^2} \le |x| 0 ≤ ∣ f ( x , y ) ∣ ≤ ∣ x ∣ ⋅ 3 x 2 + y 2 y 2 ≤ ∣ x ∣
由於當 ( x , y ) → ( 0 , 0 ) (x,y) \to (0,0) ( x , y ) → ( 0 , 0 ) 時, lim ( x , y ) → ( 0 , 0 ) ∣ x ∣ = 0 \lim_{(x,y)\to(0,0)} |x| = 0 lim ( x , y ) → ( 0 , 0 ) ∣ x ∣ = 0 。
根據夾擠定理 (Squeeze Theorem) :
lim ( x , y ) → ( 0 , 0 ) f ( x , y ) = 0 \lim_{(x,y)\to(0,0)} f(x, y) = 0 ( x , y ) → ( 0 , 0 ) lim f ( x , y ) = 0
因為極限值等於函數值 f ( 0 , 0 ) = 0 f(0,0) = 0 f ( 0 , 0 ) = 0 ,故 f ( x , y ) f(x,y) f ( x , y ) 在 ( 0 , 0 ) (0,0) ( 0 , 0 ) 處連續 。