Problem
4. Let F ( x , y , z ) F(x, y, z) F ( x , y , z ) be a smooth function of three variables for which ∇ F ( 1 , − 1 , 2 ) = i + 2 j − 2 k \nabla F(1, -1, \sqrt{2}) = \mathbf{i} + 2\mathbf{j} - 2\mathbf{k} ∇ F ( 1 , − 1 , 2 ) = i + 2 j − 2 k . Evaluate ∂ F ∂ ϕ \displaystyle \frac{\partial F}{\partial \phi} ∂ ϕ ∂ F at the point whose spherical coordinates are ( ρ , θ , ϕ ) = ( 2 , − π / 4 , π / 4 ) (\rho, \theta, \phi) = (2, -\pi/4, \pi/4) ( ρ , θ , ϕ ) = ( 2 , − π /4 , π /4 ) . (10%)
展開
我們採用標準的球面坐標系(其中 θ \theta θ 為方位角, ϕ \phi ϕ 為天頂角):
{ x = ρ sin ϕ cos θ y = ρ sin ϕ sin θ z = ρ cos ϕ \begin{cases}
x = \rho \sin\phi \cos\theta \\[2mm]
y = \rho \sin\phi \sin\theta \\[2mm]
z = \rho \cos\phi
\end{cases} ⎩ ⎨ ⎧ x = ρ sin ϕ cos θ y = ρ sin ϕ sin θ z = ρ cos ϕ
我們將給定的球面坐標點 ( ρ , θ , ϕ ) = ( 2 , − π 4 , π 4 ) (\rho, \theta, \phi) = \left(2, -\frac{\pi}{4}, \frac{\pi}{4}\right) ( ρ , θ , ϕ ) = ( 2 , − 4 π , 4 π ) 代入直角坐標關係式:
x = 2 sin ( π 4 ) cos ( − π 4 ) = 2 ⋅ 2 2 ⋅ 2 2 = 1 x = 2 \sin\left(\frac{\pi}{4}\right) \cos\left(-\frac{\pi}{4}\right) = 2 \cdot \frac{\sqrt{2}}{2} \cdot \frac{\sqrt{2}}{2} = 1 x = 2 sin ( 4 π ) cos ( − 4 π ) = 2 ⋅ 2 2 ⋅ 2 2 = 1
y = 2 sin ( π 4 ) sin ( − π 4 ) = 2 ⋅ 2 2 ⋅ ( − 2 2 ) = − 1 y = 2 \sin\left(\frac{\pi}{4}\right) \sin\left(-\frac{\pi}{4}\right) = 2 \cdot \frac{\sqrt{2}}{2} \cdot \left(-\frac{\sqrt{2}}{2}\right) = -1 y = 2 sin ( 4 π ) sin ( − 4 π ) = 2 ⋅ 2 2 ⋅ ( − 2 2 ) = − 1
z = 2 cos ( π 4 ) = 2 ⋅ 2 2 = 2 z = 2 \cos\left(\frac{\pi}{4}\right) = 2 \cdot \frac{\sqrt{2}}{2} = \sqrt{2} z = 2 cos ( 4 π ) = 2 ⋅ 2 2 = 2
對應的直角坐標點確實為 ( 1 , − 1 , 2 ) (1, -1, \sqrt{2}) ( 1 , − 1 , 2 ) 。
根據多變數函數連鎖律, ∂ F ∂ ϕ \displaystyle \frac{\partial F}{\partial \phi} ∂ ϕ ∂ F 可以用梯度點積的形式表達:
∂ F ∂ ϕ = ∇ F ( x , y , z ) ⋅ ∂ r ∂ ϕ = ⟨ ∂ F ∂ x , ∂ F ∂ y , ∂ F ∂ z ⟩ ⋅ ⟨ ∂ x ∂ ϕ , ∂ y ∂ ϕ , ∂ z ∂ ϕ ⟩ \frac{\partial F}{\partial \phi} = \nabla F(x,y,z) \cdot \frac{\partial \mathbf{r}}{\partial \phi} = \left\langle \frac{\partial F}{\partial x}, \frac{\partial F}{\partial y}, \frac{\partial F}{\partial z} \right\rangle \cdot \left\langle \frac{\partial x}{\partial \phi}, \frac{\partial y}{\partial \phi}, \frac{\partial z}{\partial \phi} \right\rangle ∂ ϕ ∂ F = ∇ F ( x , y , z ) ⋅ ∂ ϕ ∂ r = ⟨ ∂ x ∂ F , ∂ y ∂ F , ∂ z ∂ F ⟩ ⋅ ⟨ ∂ ϕ ∂ x , ∂ ϕ ∂ y , ∂ ϕ ∂ z ⟩
我們對坐標關係式關於 ϕ \phi ϕ 求偏導函數:
∂ x ∂ ϕ = ρ cos ϕ cos θ \displaystyle \frac{\partial x}{\partial \phi} = \rho \cos\phi \cos\theta ∂ ϕ ∂ x = ρ cos ϕ cos θ
∂ y ∂ ϕ = ρ cos ϕ sin θ \displaystyle \frac{\partial y}{\partial \phi} = \rho \cos\phi \sin\theta ∂ ϕ ∂ y = ρ cos ϕ sin θ
∂ z ∂ ϕ = − ρ sin ϕ \displaystyle \frac{\partial z}{\partial \phi} = -\rho \sin\phi ∂ ϕ ∂ z = − ρ sin ϕ
將點 ( ρ , θ , ϕ ) = ( 2 , − π 4 , π 4 ) (\rho, \theta, \phi) = \left(2, -\frac{\pi}{4}, \frac{\pi}{4}\right) ( ρ , θ , ϕ ) = ( 2 , − 4 π , 4 π ) 代入偏導項:
∂ x ∂ ϕ = 2 cos ( π 4 ) cos ( − π 4 ) = 2 ⋅ 2 2 ⋅ 2 2 = 1 \displaystyle \frac{\partial x}{\partial \phi} = 2 \cos\left(\frac{\pi}{4}\right) \cos\left(-\frac{\pi}{4}\right) = 2 \cdot \frac{\sqrt{2}}{2} \cdot \frac{\sqrt{2}}{2} = 1 ∂ ϕ ∂ x = 2 cos ( 4 π ) cos ( − 4 π ) = 2 ⋅ 2 2 ⋅ 2 2 = 1
∂ y ∂ ϕ = 2 cos ( π 4 ) sin ( − π 4 ) = 2 ⋅ 2 2 ⋅ ( − 2 2 ) = − 1 \displaystyle \frac{\partial y}{\partial \phi} = 2 \cos\left(\frac{\pi}{4}\right) \sin\left(-\frac{\pi}{4}\right) = 2 \cdot \frac{\sqrt{2}}{2} \cdot \left(-\frac{\sqrt{2}}{2}\right) = -1 ∂ ϕ ∂ y = 2 cos ( 4 π ) sin ( − 4 π ) = 2 ⋅ 2 2 ⋅ ( − 2 2 ) = − 1
∂ z ∂ ϕ = − 2 sin ( π 4 ) = − 2 ⋅ 2 2 = − 2 \displaystyle \frac{\partial z}{\partial \phi} = -2 \sin\left(\frac{\pi}{4}\right) = -2 \cdot \frac{\sqrt{2}}{2} = -\sqrt{2} ∂ ϕ ∂ z = − 2 sin ( 4 π ) = − 2 ⋅ 2 2 = − 2
得到向量 ∂ r ∂ ϕ = ⟨ 1 , − 1 , − 2 ⟩ \displaystyle \frac{\partial \mathbf{r}}{\partial \phi} = \langle 1, -1, -\sqrt{2} \rangle ∂ ϕ ∂ r = ⟨ 1 , − 1 , − 2 ⟩ 。
已知該點的梯度為 ∇ F ( 1 , − 1 , 2 ) = ⟨ 1 , 2 , − 2 ⟩ \nabla F(1, -1, \sqrt{2}) = \langle 1, 2, -2 \rangle ∇ F ( 1 , − 1 , 2 ) = ⟨ 1 , 2 , − 2 ⟩ 。我們計算點積:
∂ F ∂ ϕ = ⟨ 1 , 2 , − 2 ⟩ ⋅ ⟨ 1 , − 1 , − 2 ⟩ = 1 ( 1 ) + 2 ( − 1 ) + ( − 2 ) ( − 2 ) = 1 − 2 + 2 2 = 2 2 − 1 \begin{align*}
\frac{\partial F}{\partial \phi} =&\, \langle 1, 2, -2 \rangle \cdot \langle 1, -1, -\sqrt{2} \rangle \\[2mm]
=&\, 1(1) + 2(-1) + (-2)(-\sqrt{2}) \\[2mm]
=&\, 1 - 2 + 2\sqrt{2} = 2\sqrt{2} - 1
\end{align*} ∂ ϕ ∂ F = = = ⟨ 1 , 2 , − 2 ⟩ ⋅ ⟨ 1 , − 1 , − 2 ⟩ 1 ( 1 ) + 2 ( − 1 ) + ( − 2 ) ( − 2 ) 1 − 2 + 2 2 = 2 2 − 1
結論:
∂ F ∂ ϕ = 2 2 − 1 \displaystyle \frac{\partial F}{\partial \phi} = 2\sqrt{2} - 1 ∂ ϕ ∂ F = 2 2 − 1 。